Grade 2 Kiswahili Msamiati β Msamiati wa shuleni Notes
Msamiati wa Shuleni (Kiswahili) π©βπ«π
Lengo: Kujifunza mantiki ya kisarufi ya maneno ya shuleni β umoja na wingi, makubaliano ya sifa na nomino, na umiliki. (Lengo hili ni kwa watoto wa umri wa miaka 7.)
- mwalimu π©βπ« β walimu (walimu = teachers)
- mwanafunzi π¦ β wanafunzi (students)
- kitabu π β vitabu (books)
- kiti πͺ β viti (chairs)
- kalamu βοΈ β kalamu (pen / pens) (haya yanaweza kubaki yamebadilika)
- daftari π β madaftari (notebook / notebooks) (mfano wa kundi la "ma-")
Katika Kiswahili, jinsi ya kubadilisha umoja kuwa wingi inategemea kundi la nomino:
- m-/wa- (watu): mwalimu β walimu, mwanafunzi β wanafunzi
- ki-/vi- (vitu): kitabu β vitabu, kiti β viti
- Mfano mwingine: daftari β madaftari (ma-)
- Baadhi ya maneno hayabadiliki kwa Mwingi: kalamu β kalamu
Sifa (kama "kubwa", "ndogo") hubadilika kulingana na nomino:
- kitabu kikubwa (singular) β vitabu vikubwa (plural)
- kiti kikubwa β viti vikubwa
- mwanafunzi mdogo β wanafunzi wadogo
Unaweza kusema "kitabu changu" (my book). Wakati ni wingi, kitabu β vitabu, changu β vyangu:
- kitabu changu (my book)
- vitabu vyangu (my books)
- mwalimu wangu (my teacher) β walimu wangu (my teachers)
Kitenzi kinaonyesha nani anafanya tendo kwa kutumia kichwa cha somo:
- Mwalimu anasoma. (The teacher reads.) β "a-" ni muunganiko wa mwalimu (singular)
- Walimu wanasoma. (The teachers read.) β "wana-" ni muunganiko wa walimu (plural)
- Mwanafunzi anasoma kitabu. β Wanafunzi wanasoma vitabu.
- Mwalimu anapiga bango. β Walimu wanapiga bango.
- Kitabu kiko mezani. β Vitabu viko mezani.
- Mwanafunzi ana kalamu yake. β Wanafunzi wana kalamu zao.
- Geuza kuwa wingi: kitabu β ______
- Chagua sifa sahihi: kitabu (_____) / vitabu (_____) β (kubwa)
- Andika umiliki: mimi + kiti = ______
- Fanya sentensi: (mwalimu, kusoma) β Andika sentensi moja.
Majibu (bonyeza kuona)
- kitabu β vitabu
- kitabu kikubwa / vitabu vikubwa
- kiti changu
- Mwalimu anasoma. (Au: Mwalimu anasoma kitabu.)
Vidokezo vya mwalimu: tumia vitu halisi darasani (kitabu, kiti, kalamu) kwa mazoezi. Wanafunzi wa Kenya watasikia maneno haya kila siku shuleni β sawasawa kwa umri wa miaka 7.