Viwakilishi Vya Nafsi Notes, Quizzes & Revision
0 of 5 free subtopics used this month
π Revision Notes β’ π Quizzes β’ π Past Papers
Aina za Viwakilishi: Viwakilishi vya Nafsi
Viwakilishi vya nafsi ni nini?
Viwakilishi vya nafsi ni maneno yanayochukua nafasi ya majina ya watu katika mazungumzo au sentensi. Huonyesha anayezungumza, anayesemeshwa au anayezungumziwa. Hutusaidia kuepuka kurudia majina.
Mfano: Amina anasoma. Yeye anapenda vitabu.
Neno yeye limechukua nafasi ya jina Amina.
Nafsi tatu katika umoja na wingi
Kuna nafsi tatu: ya kwanza, ya pili na ya tatu. Kila nafsi ina kiwakilishi cha umoja na cha wingi.
| Nafsi | Maana | Umoja | Wingi |
|---|---|---|---|
| Ya kwanza | Anayezungumza au kundi linalomjumuisha anayezungumza | mimi | sisi |
| Ya pili | Anayesemeshwa au wanaosemeshwa | wewe | ninyi |
| Ya tatu | Anayezungumziwa au wanaozungumziwa | yeye | wao |
Mifano katika sentensi
- Mimi ninasoma kitabu. (Anayezungumza ni mmoja.)
- Sisi tunacheza mpira. (Anayezungumza yumo katika kundi.)
- Wewe unaandika vizuri. (Anayesemeshwa ni mmoja.)
- Ninyi mnaimba vizuri. (Wanaosemeshwa ni zaidi ya mmoja.)
- Yeye anachora picha. (Anayezungumziwa ni mmoja.)
- Wao wanapanda miti. (Wanaozungumziwa ni zaidi ya mmoja.)
Kumbuka: Yeye linaweza kumwakilisha mwanamke au mwanamume. Vivyo hivyo, viwakilishi vingine vya nafsi hutumiwa kwa wanawake na wanaume.
Viwakilishi vya nafsi na viambishi vya vitenzi
Kitenzi huwa na kiambishi kinachoonyesha nafsi inayofanya kitendo. Katika mifano ifuatayo, viambishi vimekolezwa. Sentensi hizi ziko katika wakati uliopo.
- Mimi ninasoma.
- Wewe unasoma.
- Yeye anasoma.
- Sisi tunasoma.
- Ninyi mnasoma.
- Wao wanasoma.
Kiwakilishi cha nafsi kinaweza kuachwa ikiwa anayefanya kitendo anaeleweka kutokana na kitenzi. Kwa mfano, Tunasoma inaonyesha kuwa sisi tunasoma.
Viambishi vinavyoonyesha anayepokea kitendo
Wakati mwingine kitenzi huwa na kiambishi kinachoonyesha mtu anayepokea kitendo. Kwa mfano, katika ananiona, kiambishi -ni- kinaonyesha kuwa anayezungumza ndiye anayeonekana.
- Yeye ananiona. β ananiona mimi.
- Yeye anakuona. β anakuona wewe.
- Yeye anamwona. β anamwona yeye.
- Yeye anatuona. β anatuona sisi.
- Yeye anawaona. β anawaona ninyi au wao, kutegemea muktadha.
Kumbuka kwamba viambishi hivi huandikwa pamoja na kitenzi. Kiwakilishi cha nafsi kama mimi au wewe huandikwa kama neno tofauti.
Viwakilishi vya nafsi na umiliki
Viwakilishi vya nafsi kama mimi na wewe hutofautiana na maneno yanayoonyesha umiliki. Maneno ya umiliki hubadilika kulingana na jina:
- Kitabu hiki ni changu.
- Kalamu hii ni yangu.
- Mwalimu huyu ni wetu.
Mazoezi
- Jaza kiwakilishi sahihi: ______ ninacheza mpira.
- Jaza kiwakilishi sahihi: ______ mnaimba darasani.
- Badilisha jina lililokolezwa kwa kiwakilishi: Otieno anakimbia.
- Badilisha sentensi hii iwe katika nafsi ya kwanza wingi: Mimi ninasoma.
- Katika sentensi βMwalimu anatuona,β ni nani wanaoonekana?
Majibu
- Mimi ninacheza mpira.
- Ninyi mnaimba darasani.
- Yeye anakimbia.
- Sisi tunasoma.
- Sisi; kiambishi -tu- kinatuwakilisha.
When you finish reading, reach the end of the notes and the completion button will appear here.
π§ Quick 5-question quiz
Test what you have just learned from Viwakilishi Vya Nafsi. No account is needed to try it. Your attempt is saved only when you submit. After this browser has passed its first human check, returning visits open the quiz directly.
